Ondernemers & Co. nr 2018-15 : Belastingvrije kapitaalverminderingen versus belaste dividenduitkeringen bij holdings - een verhaal van fiscaal misbruik?

Ondernemers & Co. nr 2018-15 : Belastingvrije kapitaalverminderingen versus belaste dividenduitkeringen bij holdings - een verhaal van fiscaal misbruik?

In een uitspraak van begin dit jaar besluit de rechtbank van eerste aanleg te West-Vlaanderen, afdeling Brugge dat de loutere opeenvolging van dividenduitkeringen en een belastingvrije kapitaalvermindering fiscaal misbruik uitmaakt (Rb. Brugge 19 februari 2018, 16/2904/A). Bij dit vonnis dienen echter vraagtekens te worden geplaatst, inzonderheid bij de wijze waarop de rechtbank tot fiscaal misbruik besluit.

private holding: techniek om belastingvrij middelen aan de vennootschap te onttrekken

Het klassieke scenario, zoals mogelijk tot voor 1 januari 2017, is voldoende bekend. Familiale aandeelhouders brachten deaandelen van hun exploitatievennootschappen aan werkelijke waarde onder in het kapitaal van de door hen gecontroleerde holding. Zo werden de latente meerwaarden op deze aandelen belastingvrij vastgeklikt en werd ten belope van de werkelijke waarde van de aandelen fiscaal gestort kapitaal in de holding gevormd.

Deze structuur biedt de mogelijkheid om op (nagenoeg) belastingvrije wijze dividenden vanuit de exploitatievennootschappen naar de holding op te stromen. Deze ontvangen dividenden kunnen naderhand door de holding via een kapitaalvermindering aangerekend op het gestort kapitaal belastingvrij aan de familiale aandeelhouders worden uitgekeerd.

Het fiscaal voordeel is uitgesproken. Op een rechtstreekse dividenduitkering door de exploitatievennootschappen aan de familiale aandeelhouders is roerende voorheffing ad op vandaag 30% verschuldigd, terwijl hoger omschreven scenario toelaat hetzelfde dividend zo goed als belastingvrij te laten toekomen aan de familiale aandeelhouders. 

private holding: in het vizier, ook van de wetgever

De voorbije jaren nam de wetgever maatregelen om deze techniek fiscaal een stuk minder interessant te maken. Zo is de vorming van gestort kapitaal sinds 1 januari 2017 beperkt tot de aanschaffingswaarde van de ingebrachte aandelen in hoofde van de inbrenger. Sinds 1 januari van dit jaar is het bovendien niet langer mogelijk een kapitaalvermindering volledig op gestort kapitaal aan te rekenen, maar geldt de zogenaamde pro rata-regel.

Bovendien beschikt de belastingadministratie sinds aanslagjaar 2013 over een vernieuwd bewijsmiddel in de inkomstenbelastingen: de algemene antimisbruikbepaling. Rechtshandelingen gesteld door een belastingplichtige met als wezenlijk doel te handelen in strijd met de doelstellingen van het Wetboek van Inkomstenbelastingen, maken fiscaal misbruik uit en zijn niet tegenstelbaar aan de belastingadministratie. Het is aan de administratie het fiscaal misbruik te bewijzen.

rechtbank Brugge: keuze voor belastingvrije kapitaalvermindering tot uitbetaling ontvangen dividend is fiscaal misbruik

De rechtbank te Brugge sprak zich recent uit over de toepassing van de algemene antimisbruikbepaling op een belastingvrije kapitaalvermindering in de private holding.

De betrokken holding voerde in de periode 2005-2013 opeenvolgende kapitaalverminderingen door, en dat telkens belastingvrij door aanrekening op het gestort kapitaal. De laatste in deze reeks van kapitaalverminderingen bracht het kapitaal op 1,26% van het oorspronkelijk kapitaal. Ten belope van het bedrag van deze laatste kapitaalvermindering werd kort voordien een superdividend naar de holding opgestroomd. De laatste kapitaalvermindering werd door de belastingadministratie via een aanslag van ambtswege in hoofde van de holding als dividend belast.

De rechtbank te Brugge treedt de administratie bij. De rechtbank meent dat er sprake is van fiscaal misbruik doordat de holding besluit tot een kapitaalvermindering aangerekend op haar gestort kapitaal om zo de dividendbelasting te vermijden.

Bij deze uitspraak zijn echter belangrijke kritische kanttekeningen te maken. Zo kan de keuze voor een kapitaalvermindering aangerekend op het gestort kapitaal an sich niet als fiscaal misbruik worden aangemerkt, ook niet wanneer voorafgegaan door dividenduitkeringen naar de holding. De wettekst is immers duidelijk; een kapitaalvermindering aangerekend op het gestort kapitaal wordt niet als dividend aangemerkt en is bijgevolg belastingvrij.

Het besluit tot fiscaal misbruik vergt een wetsconforme analyse waarbij het legaliteitsbeginsel voorop staat. De wijze waarop de rechtbank in casu tot fiscaal misbruik besluit kan dan ook niet worden bijgetreden. Dit neemt niet weg dat het gebruik van een private holding om belastingvrij middelen aan vennootschappen te onttrekken niet gevrijwaard is van de toepassing van artikel 344, §1 WIB’92, maar dan binnen de contouren van de wetgeving en haar doelstellingen.

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.

We zullen uw persoonsgegevens verwerken in overeenstemming met ons privacybeleid.