Vlaams successiedecreet voor familiale vennootschappen – administratieve invulling van de activiteitsvoorwaarde contra legem ...

Vlaams successiedecreet voor familiale vennootschappen – administratieve invulling van de activiteitsvoorwaarde contra legem ...

Het algemeen tarief in de schenkingsrechten voor roerende goederen bedraagt – in rechte lijn – 3%. In de successierechten bedraagt het algemeen tarief boven de schijf van € 250.000,00 – in rechte lijn – 27%. In Vlaanderen bestaat voor familiale vennootschappen een uitzonderingsregime: het tarief in de schenkingsrechten wordt 0%, terwijl het vlak tarief in de successierechten 3% bedraagt. 

Om te kwalificeren als familiale vennootschap dient de betrokken vennootschap op het ogenblik van schenking of overlijden te voldoen aan een aantal voorwaarden: 

  • vooreerst dienen de aandelen voor minstens 50% in handen te zijn van de schenker/erflater of zijn familie; in bepaalde gevallen daalt de participatievereiste tot 30%, inzonderheid wanneer de schenker/erflater en zijn familie samen met één andere aandeelhouder minstens 70% of met twee andere aandeelhouders minstens 90% van de aandelen hebben
  • voorts dient de vennootschap de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit of van een vrij beroep tot doel te hebben en dient de vennootschap een reële economische activiteit te hebben.

Reeds sinds de invoering van het decreet stuit het begrip “reële economische activiteit” op veel kritiek omdat er geen wettelijke definitie is voorzien. Een reële economische activiteit dient ons in ziens, bij gebreke aan (afwijkende) wettelijke definitie, in de gebruikelijke zin van het woord te worden begrepen, dit wil zeggen een economische activiteit die aan de realiteit beantwoordt en dus in concreto wordt uitgevoerd (en bv niet slapend is). Wel is er in het decreet een weerlegbaar vermoeden van niet reële economische activiteit voorzien in zoverre de terreinen en gebouwen meer dan 50% uitmaken van het totaal actief EN de bezoldigingen minder dan 1.5% uitmaken van de totale activa. 

De Vlaamse belastingdienst, aan wie een attest moet worden gevraagd om van het hierboven beschreven gunstregime te kunnen genieten, verduidelijkte in haar Omzendbrief van 20 juli 2012 dat zij het louter passief optreden (louter beheer van onroerende goederen; louter verkrijgen en aanhouden van deelbewijzen) niet als een handels of gelijkaardige activiteit zou beschouwen. 

In de praktijk neemt de administratie een eigenaardig standpunt in wat betreft familiale vennootschappen vanuit dewelke bestuursmandaten of managementdiensten worden verricht. De Vlaamse belastingdienst beschouwt dit op zich als “louter beheer” van een (bestuurde of gemanagede) vennootschap en dus niet als een handels of gelijkaardige activiteit. Dit zou betekenen dat managementvennootschappen niet voor het gunstregime in aanmerking komen; de wet voorziet nochtans geen uitsluiting; er kan moeilijk worden gesteld dat het leveren van managementprestaties geen economische activiteit kan zijn die reëel wordt uitgeoefend … De bevestiging van het feit dat managementdiensten een handelsactiviteit zijn valt onder andere terug te vinden in de Nacebel-codes, de toepasselijkheid van het Wetboek van Koophandel op deze diensten, de onderworpenheid aan btw, … Vroeg of laat moet rechtspraak de administratie wellicht terugfluiten in deze al te tendentieuze invulling van het decreet. 

Anders zou het volgens de Vlaamse belastingdienst zijn als de vennootschap de managementdiensten levert in het kader van een ruimer pakket van intragroepsdiensten. Dit betreft het geval waarin een vennootschap aan, volgens de Vlaamse belastingdienst, verschillende andere vennootschappen binnen haar groep diensten levert. Men gaat er dan vanuit dat de diensten – in principe (er vallen uitzonderingen te bespreken) – aan drie andere vennootschappen moeten worden geleverd, dat ze meer betreffen dan alleen maar management en ook betrekking hebben op andere diensten zoals HR, finance, IT, …. Dit laatste veronderstelt in bepaalde gevallen dat de vennootschap een aantal personeelsleden in dienst heeft en mogelijk ook dat de facturatie van de betrokken vennootschap aan de andere leden van de groep niet per definitie forfaitair verloopt. 

Deze zienswijze van de Vlaamse Belastingdienst inzake de systematiek van de intragroepsdiensten bevestigt alvast de methodiek voor de actieve holding. Een holding met een participatie in een vastgoedvennootschap en een tweetal werkvennootschappen, die daarnaast ook beschikt over geldbeleggingen en eigen onroerend goed, kan volledig in aanmerking komen voor het gunstregime voor zover de holding op voornoemde wijze als actieve holding is uitgebouwd. 

In het kader van het successiedecreet dienen een aantal voorwaarden niet alleen te worden toegepast bij schenking/overlijden, maar ook in de drie jaren die daarop volgen. Het betreft onder andere de activiteitsvoorwaarde en de voorwaarde van kapitaalbehoud in de familiale vennootschap. Belangrijk is wel dat de participatievoorwaarde niet behouden blijft. De aandelen mogen worden overgedragen. Dit opent perspectieven onder andere naar herstructurering na bijvoorbeeld de verkregen schenking, inzonderheid doordat de begiftigden bijvoorbeeld hun aandelen kunnen inbrengen in een holdingvennootschap. 

Het successiedecreet inzake familiale vennootschappen opent ongekende mogelijkheden en perspectieven voor wat betreft de kosteloze schenking van familiebedrijven aan de volgende generatie. Mits de goede aanpak kunnen ouders hun aandelen schenken, zo gewenst met voorbehoud van controle, inkomsten en andere modaliteiten. 

Groepen van vennootschappen verdienen een screening om te kijken in welke mate de groep onder de gunstregeling valt en in welke mate een verfijning van de structuur (bv uitbouw van een actieve holdingstructuur) zich in die zin opdringt. 

Voor managementvennootschappen pur sang voorziet de tekst van het decreet ons in ziens in principe tevens in het gunstregime. De administratieve praktijk heeft het daar klaarblijkelijk moeilijk mee … maar de wet lijkt in het voordeel van de belastingplichtigen. 

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.