Naar een nieuwe fiscale regularisatie anno 2011?

Naar een nieuwe fiscale regularisatie anno 2011?

20.04.2011
Stijn Lamote (advocaat-vennoot) & Anouck Sandra (advocaat)

Op politiek niveau gaan duidelijk stemmen op voor een grondige herziening en hervorming van de huidige fiscale regularisatie. Dit is gebleken op een symposium van 31 maart laatstleden georganiseerd door staatssecretaris Bernard Clerfayt (staatssecretaris voor onder meer de bestrijding van de fiscale fraude) in samenwerking met het Forum for the future (www.regu.be). Het debat werd bijgewoond door onder meer Minister van Financiën Didier Reynders.

Ruimer kader

Het is reeds vaker aan bod gekomen. Onder binnenlandse en vooral internationale druk gaat België een nieuwe tijdsgeest tegemoet.

Enerzijds wordt het vermogen van de Belg, aangehouden in België en daarbuiten, alsmaar transparanter. Recent nog kreeg de aangekondigde afbouw van het Belgisch bankgeheim vorm in een wetsontwerp. Vanaf 1 juli 2011 zou een Belgische bank zich in meer omstandigheden dan vroeger tegenover de belastingadministratie niet langer op haar bankgeheim kunnen beroepen (bvb. bij duidelijke aanwijzingen van belastingontduiking). Opmerkelijk is dat er zelfs sprake is van de creatie van een centraal register waaraan iedere bank-, wissel-, krediet- en spaarinstelling opgave zal moeten doen van de identiteit van haar cliënten en de nummers van hun rekeningen en contracten.

Anderzijds wordt de strijd tegen de fiscale fraude internationaal opgedreven. Het verleden wees uit dat fraudezaken lang kunnen aanslepen en veel inspanning vergen evenwel zonder garantie op een uitkomst (d.i. compensatie voor de Belgische schatkist). In het licht hiervan voorziet een recent wetsontwerp in de mogelijkheid voor de belastingplichtige in een fiscale strafzaak een minnelijke schikking te treffen met het parket tegen betaling van een bepaald bedrag, de ontdoken belastingen en sociale bijdragen vermeerderd met interesten.

Dit alles speelt zich af in het licht van de moeilijke budgettaire oefeningen die België momenteel kent. Het is immers aan onze volksvertegenwoordigers deze internationale tendensen wettelijk vorm te geven en daarbij bepaalde politieke keuzes te maken. De keuze een bepaalde weg te bewandelen kan in deze al eens zijn ingegeven vanuit budgettair oogpunt.

Nieuwe fiscale regularisatie

Vanuit deze invalshoeken gaf staatssecretaris Clerfayt recent ook een werkgroep van zes experten de opdracht hun licht te werpen op het huidige systeem van fiscale regularisatie en denkpistes aan te reiken voor een nieuw systeem van fiscale regularisatie. Het symposium werd een avant-première van hun rapport ter zake.

De experten kwamen tot de vaststelling dat het huidige systeem van fiscale regularisatie een aantal pijnpunten kent wat een heel aantal belastingplichtigen ervan weerhoudt te regulariseren. Voornamelijk het gebrek aan rechtszekerheid werd door de experten aan de kaak gesteld. Op bepaalde punten zou de huidige wetgeving namelijk onvoldoende duidelijk zijn waardoor de belastingplichtige niet in staat is de draagwijdte en de gevolgen van een fiscale regularisatie in te schatten. Zo bepaalt de huidige wetgeving niet de te regulariseren periode, evenmin definieert ze het begrip ernstige en georganiseerde fiscale fraude (één van de uitsluitingen om te kunnen regulariseren). Daarnaast garandeert de huidige fiscale regularisatie slechts een beperkte strafrechtelijke en geen sociaalrechtelijke immuniteit na regularisatie. De kost voor de regularisatie van een volledig vermogen wordt ook vaak als te hoog ervaren, des te meer indien het een niet-aangegeven nalatenschap betreft. Tot slot zijn er nog tal van juridisch-technische reparaties die zich aandienen (de implementatie van het arrest Dijkman, de verrekenbaarheid van buitenlandse bronbelasting, ...).

In de praktijk heeft het huidige systeem van fiscale regularisatie duidelijk zijn toegevoegde waarde bewezen voor wat betreft de regularisatie van spaarinkomen en onroerend inkomen. Op het vlak van regularisatie van beroepsinkomen ligt één en ander binnen de huidige systematiek minder voor de hand.

Om hieraan tegemoet te komen wensen de experten te komen tot een regularisatiesysteem gestoeld op volgende beginselen: een eenvoudig en doorzichtig systeem met bij voorkeur één tarief, een ruim en duidelijk afgebakend toepassingsgebied, rechtszekerheid voor de belastingplichtige zowel op fiscaal, sociaalrechtelijk en strafrechtelijk vlak en ten slotte loyauteit van de volledige beroepsgemeenschap. Dit moet het vertrouwen van de burger in het regularisatiesysteem verbreden.

De experten reiken hiertoe twee denkpistes aan, een minimalistische visie en een maximalistische visie (www.regu.be/medias/pdf/Expertenwerkgroep.pdf) . Daar waar de minimalistische visie voorziet in een reparatie van de huidige regularisatiewetgeving beoogt de maximalistische visie de invoering van een nieuwe amnestiemaatregel (zoals de E.B.A. in 2004).

Het toepassingsgebeid zou voortaan dermate ruim worden omschreven dat tevens vermogensvoordelen voortkomend uit ernstige en georganiseerde fiscale fraude, misbruik van vennootschapsgoederen en misbruik van vertrouwen zouden kunnen worden geregulariseerd. Van fiscale regularisatie zouden enkel nog worden uitgesloten: de vermogensvoordelen voortkomend uit witwasmisdrijven of een onderliggend misdrijf opgesomd in een limitatieve lijst (hormonenhandel, drugs, ...).

Beide visies beogen in ieder geval een regularisatie van verplicht het volledige vermogen. Dit zal worden mogelijk gemaakt aan redelijke tarieven bij de invoering van de wetgeving. Deze tarieven zullen echter jaarlijks stijgen om zo de belastingplichtige aan te moedigen snel op de trein te springen.

Na regularisatie heeft de belastingplichtige voortaan de garantie op een uitgebreide fiscale, strafrechtelijke en sociaalrechtelijke amnestie. Enkel voor wat betreft voornoemde limitatieve lijst van witwasmisdrijven zou geen strafrechtelijke immuniteit gelden.

Vanaf tweede helft 2011?

Vanuit juridisch oogpunt lijkt een reparatie van het huidige systeem van fiscale regularisatie alvast aangewezen en zelfs onontbeerlijk. Vanuit politiek oogpunt kan bovendien geopteerd worden voor de invoering van een verdergaande nieuwe amnestiemaatregel. Met dergelijke amnestiemaatregel beogen de Minister van Financiën en zijn staatssecretaris de Belgische schatkist versneld te spijzen en tegelijkertijd de repatriëring van buitenlandse vermogens naar België sterk aan te moedigen. Aldus kan de belastingplichtige van de gelegenheid gebruik maken zichzelf in te passen in de vernieuwde Belgische fiscale cultuur. Een hervorming van het fiscaal strafrecht is hier onlosmakelijk mee verbonden. Verwacht wordt dat de strafrechtelijke vervolging van fraude navenant zal worden opgedreven en dat de bestraffing van belastingplichtigen die zich niet conformeren (begrijp: niet instappen in de vernieuwde amnestieregeling) andermaal zal verzwaren.

Het is dus uitkijken naar het definitieve rapport van de werkgroep van experten en nog meer naar de reactie erop vanwege onze parlementariërs. Als het van de experten afhangt, gaan we in de tweede helft van dit jaar alvast van start...

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.