M&D Seminars: Auteursrechten: ook voor interieurinrichtingen?

M&D Seminars: Auteursrechten: ook voor interieurinrichtingen?

Zeer recent heeft de rechtbank van koophandel te Gent uitspraak gedaan in een zaak over auteursrechten bij maatmeubelen en interieurinrichtingen. Wij verdedigden de belangen van een gespecialiseerde aannemer. De cliënte werd geconfronteerd met een claim van een interieurarchitect die beweerde over bepaalde auteursrechten te beschikken. De claim werd integraal afgewezen en de rechtbank zette de principes ter zake mooi uiteen.

Vooreerst is het zo dat enkel auteursrechten kunnen worden geclaimd op voorwerpen die reeds concreet zijn gerealiseerd. Ideeën, hoe origineel ook, komen hiervoor niet in aanmerking.

Wie zich op auteursrechten beroept, dient het bewijs te leveren dat voldaan is aan de vereiste van originaliteit. Hiertoe moet worden aangetoond dat er een intellectuele inspanning is van de ontwerper en dat in het werk zijn persoonlijke inbreng terug te vinden is. Om met succes het bewijs van de originaliteit te leveren, dient men zeer concreet aan te tonen waarin deze bestaat.

Originaliteit vereist niet per definitie dat het werk in al zijn onderdelen nieuw is. De oorspronkelijkheid kan ook volgen uit de samenstelling van bestaande elementen, mits voldaan is aan de vermelde algemene voorwaarde en de ontwerper creatieve keuzes heeft gemaakt.

Aandachtspunt is ook dat naar mate de ontwerper niet zelf de keuzes maakt maar deze toekomen aan diens klant of deels voortvloeien uit de functionaliteit van een voorwerp, de originaliteit verwatert. In heel wat sectoren, zoals bij interieurinrichtingen, gaan de ontwerpen niet volledig uit van de maker maar worden ontwerpen gedeeltelijk (of zelfs geheel) gemaakt volgens instructies van klanten. 

Louter technische functionaliteiten op zich zijn zelfs niet vatbaar voor bescherming door auteursrechten.

Essentieel is verder te bewijzen wanneer het betreffende werk voor het eerst kenbaar werd gemaakt aan het publiek, teneinde de anterioriteit te kunnen nagaan.

Auteursrechten genieten van een vormvrije bescherming, die wettelijk geen depot of formaliteit vergt. Het is wel raadzaam om uw eigen werken preventief te beschermen door er uw auteursrechten op te vermelden, bijvoorbeeld met het bekende symbool ©. Dit biedt als voordeel dat u vermoed wordt de houder van het auteursrecht te zijn. Bovendien worden gebruikers gewaarschuwd voor oneigenlijk gebruik.

Tot slot is het mogelijk om in uw overeenkomsten met klanten of andere contractspartijen vooraf duidelijke afspraken ter zake te maken. Indien niets geregeld werd, kan de vraag rijzen of wie betaalt voor een bepaald plan en ontwerp, ook automatisch de vermogensrechten verwerft die verbonden zijn aan het auteursrecht. Mag de klant het plan bijvoorbeeld aanwenden om het finaal te laten uitvoeren door een derde? Of om het op een andere werf aan te wenden ? Of om het door te geven aan de koper van het onroerend goed ? Etc ...

Blijkt dat geen auteursrechten kunnen worden aangetoond, dan rest nog de mogelijkheid om te ageren tegen kopieën op basis van oneerlijke concurrentie door parasitaire aanhaking en slaafse nabootsing. Dit vereist evenwel dat kan worden aangetoond dat de kopieën worden gemaakt in omstandigheden die indruisen tegen de eerlijke marktpraktijken.

Auteursrechten claimen op interieurinrichting vergt een vereniging van de wettelijke voorwaarden om als auteur beschermd te worden en dus een doorgedreven bewijsgaring. Zowel de originaliteit als de anterioriteit zullen in concreto getoetst worden. Een louter idee is niet voor bescherming vatbaar, net zo min als uitwerkingen die op instructie van de klant gebeurden of samenhangen met de functionaliteit van het meubel. Is uw werk origineel en nieuw en slaagt u in de bewijslast dan geniet uw auteursrecht een vormvrije bescherming. Voor professionals is het aangewezen om duidelijke afspraken hierover te maken. Indien er geen auteursrechten weerhouden worden, dan rest in bepaalde gevallen nog een beroep op de wetsbepalingen inzake oneerlijke marktpraktijken.   

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.