Lexalert : Vastgoed in vruchtgebruik aan een verminderde (ver)huurprijs - kosten vruchtgebruik fiscaal aftrekbaar en geen voordeel alle aard ?!?!

Lexalert : Vastgoed in vruchtgebruik aan een verminderde (ver)huurprijs - kosten vruchtgebruik fiscaal aftrekbaar en geen voordeel alle aard ?!?!

Zoals aangekaart in een vorige editie van onze nieuwsbrief (zie artikel Nieuwsbrief 2015/4 Doeloverschrijdende kosten dan toch fiscaal aftrekbaar - Cassatie "komt terug op zijn vroegere rechtsspraak"! Jan Sandra & Stijn Lamote) impliceert het feit dat een handelsvennootschap uitsluitend wordt opgericht met een winstgevend doel volgens het Hof van Cassatie niet dat al haar kosten zonder meer fiscaal aftrekbaar zijn. Ook vennootschappen zijn onderworpen aan artikel 49 WIB 92. Dit artikel maakt dat kosten eerst fiscaal aftrekbaar zullen zijn indien ze gedaan of gedragen zijn om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden. 

Uit oudere cassatierechtspraak valt af te leiden dat deze voorwaarde niets anders kan betekenen dan dat de kosten een noodzakelijk verband moeten vertonen met de uitoefening van de beroepswerkzaamheid of daar eigen aan moeten zijn. Anders uitgedrukt, de kosten moeten terug te koppelen zijn, zeg maar een oorzakelijk verband vertonen met de omstandigheden eigen aan de onderneming die door de vennootschap wordt geëxploiteerd.

Uit de voorwaarde dat een kost inherent moet zijn aan de uitoefening van de beroepswerkzaamheid, leidde het Hof van Cassatie tot voor kort af dat de kost noodzakelijkerwijze betrekking moest hebben op de maatschappelijke activiteit van de vennootschap. De vraag stelt zich vervolgens hoe dit moet begrepen worden : wordt bedoeld de maatschappelijke activiteit zoals deze uit de statutaire doelomschrijving blijkt of wordt eerder de werkelijke activiteit bedoeld ? In eerstbedoelde hypothese zouden kosten in verband met verrichtingen die het statutaire doel te buiten gaan, fiscaal niet aftrekbaar zijn ook al kunnen deze verrichtingen teruggekoppeld worden aan de werkelijke activiteit van de vennootschap. Deze visie zou kunnen te parten spelen bij vastgoedinvesteringen (ook in vruchtgebruik) ingeval in het maatschappelijk doel van de betrokken vennootschap geen vastgoedverrichtingen zouden weerhouden zijn ......
Het Hof van Cassatie heeft recent middels haar arresten van 4, 12 en 19 juni 2015 (in totaal 6 arrestenklare wijn geschonken in dit verband. Inzonderheid stelt het Hof in haar arresten dat "de aftrek van beroepskosten in hoofde van een vennootschap niet onderworpen kan zijn aan de voorwaarde dat ze inherent 'moeten' zijn aan de maatschappelijke activiteit zoals die blijkt uit haar statutaire doel." Anders uitgedrukt, het loutere feit dat een verrichting niet past binnen de statutaire doelomschrijving van de vennootschap volstaat niet om de fiscale aftrek ervan in vraag te stellen. Inmiddels heeft ook het Hof van Beroep van Gent zich in een arrest van 6 oktober 2015 aangesloten bij deze cassatierechtspraak.

Eerder had het Hof van Cassatie in haar arrest van 13 november 2014 de zogenaamde bezoldigingstheorie bevestigd (zie artikel Nieuwsbrief 2015/1 Afschrijving vruchtgebruik - Cassatie dd. 13 november 2014 bevestigt bezoldigingstheorie en maakt fiscus vleugellam...  Stijn Lamote & Jan Sandra). Deze bezoldigingstheorie gaat terug op artikel 52, 3° WIB 92 dat voorschrijft dat bezoldigingen van personeelsleden fiscaal aftrekbaar zijn. Bedrijfsleiders worden op dat vlak gelijkgesteld met werknemers op grond van artikel 195 par 1 WIB 92. Zoals verankerd in de artikelen 31 en 32 WIB 92 omvatten de bezoldigingen niet alleen de eigenlijke geldelijke bezoldigingen, maar ook de voordelen van alle aard verkregen uit hoofde of naar aanleiding van het uitoefenen van een beroepswerkzaamheid. Zogenaamde alternatieve verloningswijzen moeten dus - onder voorbehoud van specifieke beperkingen - op dezelfde wijze behandeld worden naar fiscale aftrekbaarheid toe als geldelijke bezoldigingen wat maakt dat de kosten daarvoor gemaakt, moeten worden geacht aan de aftrekbaarheidsvoorwaarden van artikel 49 WIB 92 te voldoen. Investeringen in vastgoed - ook in vruchtgebruik - dat kosteloos ter beschikking wordt gesteld van de bedrijfsleider bij wijze van alternatieve verloning, zijn dan ook fiscaal aftrekbaar, althans wanneer is komen vast te staan dat de betrokken bedrijfsleider daadwerkelijk prestaties levert die bijdragen tot het verwerven of behouden van belastbare inkomsten door de vennootschap. Veelbetekenend is het feit dat dit cassatiearrest teruggaat op een vennootschap van een ziekenhuisarts die investeerde in een vastgoed dat vervolgens ter beschikking werd gesteld van de zaakvoerder - geneesheer ....

Wanneer echter het vastgoed in kwestie in voorkomend geval door de vennootschap niet kosteloos ter beschikking wordt gesteld van haar bedrijfsleider maar aan een verminderde (ver)huurprijs, wordt de vraag of ook in deze omstandigheden de kosten van de investering in het vastgoed voldoen aan de aftrekbaarheidsvoorwaarden van artikel 49 WIB 92 en inzonderheid aan de voorwaarde dat de kosten moeten zijn gedaan of gedragen om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden. 

Ingeval het vastgoed in volle eigendom is verworven, stelt deze vraag zich minder scherp. Vroeg of laat zal de vennootschap immers bij de realisatie van het vastgoed belast worden op de meerwaarde die alsdan gerealiseerd wordt; in deze speelt de wet van de communicerende vaten in fiscalibus volop ! Bij investeringen in vastgoed in volle eigendom is dus in principe per definitie voldaan aan voormelde voorwaarde van artikel 49 WIB 92. 

Het wordt evenwel een ander verhaal indien het vastgoed in vruchtgebruik wordt verworven; het vruchtgebruik dooft immers uit bij het verstrijken van haar termijn en wast aan bij de naakte eigendom; in deze omstandigheden is het allerminst vanzelfsprekend dat de vennootschap ooit een meerwaarde zal realiseren op haar investering in het vruchtgebruik. De voorwaarde dat kosten moeten gedaan of gedragen zijn om belastbare inkomsten te verwerven of te behouden, impliceert bij investeringen in vastgoed in vruchtgebruik dan ook noch min noch meer dat de verwachtte huuropbrengsten de kosten van de investeringen zullen overschrijden over de duurtijd van het vruchtgebruik; a priori deficitaire investeringen zijn dus op het vlak van de fiscale aftrek uit den boze ......
Wellicht kan de bezoldigingstheorie ook in laatstbedoeld geval soelaas brengen. Artikel 36 par 1 lid 1 WIB 92 schrijft voor dat voordelen van alle aard in principe moeten geraamd worden op hun werkelijke waarde in hoofde van de verkrijger. Evenwel worden in artikel 18 par 3, 2 KB/WIB 92 voor een aantal voordelen van alle aard forfaitaire waarderingsregels vastgesteld. Inzonderheid voor de kosteloze ter beschikking van een vastgoed wordt dit voordeel forfaitair vastgesteld in functie van het kadastraal inkomen van het betrokken vastgoed. Bovendien schrijft artikel 18 par 3, 2, b KB WIB 92 voor dat wanneer het voordeel niet kosteloos ter beschikking wordt gesteld, het forfaitair geraamd voordeel van alle aard kan verminderd worden met de bijdrage die de verkrijger van het voordeel van alle aard heeft betaald

Om kort te gaan, wordt een vastgoed in vruchtgebruik ter beschikking gesteld van de bedrijfsleider en betaalt de bedrijfsleider een bijdrage in het gebruik van het vastgoed waarvan het bedrag overeenstemt met het krachtens artikel 18 KB/WIB vastgesteld voordeel van alle aard, dan geniet de bedrijfsleider weliswaar een voordeel door te "huren" aan een verminderde (ver)huurprijs maar geniet hij geen belastbaar voordeel aangezien zijn bijdrage in mindering komt van het forfaitair geraamd voordeel. Meteen is de cirkel rond : de kosten van de investering in het vruchtgebruik zijn fiscaal aftrekbaar aangezien het pand wordt terbeschikking gesteld van de bedrijfleider aan een verminderde (ver)huurprijs zonder dat de bedrijfsleider wordt belast op het voordeel van de verminderde huurprijs ...... de bezoldigingstheorie op zijn scherpst !

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.

We zullen uw persoonsgegevens verwerken in overeenstemming met ons privacybeleid.