Het verkoopsklaar zetten van vennootschappen : fiscaal geen sinecure !?

Het verkoopsklaar zetten van vennootschappen : fiscaal geen sinecure !?

Het verkopen van aandelen gaat in vele gevallen gepaard met een herschikking van een aantal activa in de te verkopen vennootschap. Zo kan het voorkomen dat een kandidaat-koper bereid is de aandelen aan te kopen, doch niet geïnteresseerd blijkt te zijn in één of meerdere bestanddelen van de betrokken vennootschap (bvb. de bedrijfswoning). In dergelijk geval kan in de overnameovereenkomst bedongen worden dat die bestanddelen vóór de overname zouden worden verkocht tegen een welbepaalde prijs; op die manier worden de betrokken bestanddelen uit het vermogen van de vennootschap gelicht en komen liquide middelen in het vermogen van de vennootschap in de plaats.

In deze omstandigheid kan het voorkomen dat de aandeelhouder van de over te laten vennootschap het betrokken actiefbestanddeel overneemt. Indien deze aandeelhouder tevens bestuurder is van de betrokken vennootschap en indien nadien zou blijken dat de betaalde prijs voor het betrokken bestanddeel lager is dan de normale waarde ervan, gaat de administratie in de praktijk al te snel uit van een belastbaar voordeel als bedrijfsleidersbezoldiging in de zin van artikel 31 en artikel 32 WIB 92.

Het Hof van Beroep van Gent onderstreept in een recent arrest van 26 juni 2012 alvast dat de bewijslast in hoofde van de administratie, meer bepaald (1) dat een voordeel zou zijn genoten door de bestuurder en (2) dat dit voordeel in oorzakelijk verband zou staan met de uitoefening van de bestuurdersfunctie, allerminst evident is.

De feitelijke elementen in de voor het Hof voorliggende casus zijn samengevat de volgende:
 

  • de aandeelhouders van vennootschap A wensen hun aandelen te verkopen aan vennootschap B;
  • in het patrimonium van vennootschap A zit onder meer een onroerend goed;
  • vennootschap B is bereid het aandelenpakket van vennootschap A over te nemen, op voorwaarde dat voorafgaandelijk het onroerend goed wordt verkocht tegen een prijs van € 100.000,00; anders gesteld, vennootschap B is geïnteresseerd in de activa van vennootschap A, evenwel met uitsluiting van het onroerend goed waarvoor vennootschap B een bedrag ad € 100.000,00 liquide middelen in de plaats wenst te zien;
  • uiteindelijk is het één van de oorspronkelijke aandeelhouders zelf die, met oog op de verkoop van de aandelen van vennootschap A, het betrokken onroerend goed voor de prijs van € 100.000,00 aankoopt; de aandeelhouder in kwestie is tevens bestuurder van vennootschap A;
  • naderhand (naar aanleiding van een controle inzake de registratierechten) blijkt dat de normale venale waarde van het onroerend goed € 150.000,00 bedraagt;
  • de administratie meent dat de “onderprijs” van € 50.000,00 een belastbaar voordeel in hoofde van de betrokken bestuurder uitmaakt en vestigt om die reden een aanvullende aanslag in de personenbelasting.
Het Hof volgt vooreerst het standpunt dat een dergelijke “onderprijs” niet per definitie een voordeel met zich meebrengt. Immers, bij betaling van een hogere prijs voor het onroerend goed zal de prijs voor het aandelenpakket in gelijklopende mate stijgen, aldus het Hof. Met andere woorden, of bij de aankoop van een onroerend goed ter vervulling van een voorwaarde bij de verkoop van aandelen nu een (te) lage prijs werd betaald (€ 100.000,00) dan wel een normale prijs (€ 150.000,00), dit brengt op zich geen voordeel met zich mee voor de aandeelhouder.

Een cijfermatig overzicht kan dit illustreren:

- piste 1: vervulling voorwaarde bij aandelenoverdracht door betaling (te) lage prijs onroerend goed:
- betaalde prijs onroerend goed:                                           -€    100.000,00
- ontvangen prijs aandelenpakket:                                        +€ 1.000.000,00
- uiteindelijk ontvangen bedrag n.a.v. overdracht aandelen:  €    900.000,00

- piste 2: vervulling voorwaarde bij aandelenoverdracht door betaling normale waarde onroerend goed:
- betaalde prijs onroerend goed:                                           -€    150.000,00
- ontvangen prijs aandelenpakket:                                        +€ 1.050.000,00
- uiteindelijk ontvangen bedrag n.a.v. overdracht aandelen:  €    900.000,00

Daarnaast moet de administratie ook steeds, indien er al een voordeel zou zijn, bewijzen dat dit voordeel zou zijn genoten “naar aanleiding van de uitoefening van de beroepswerkzaamheid als bestuurder”. In de haar voorgelegde casus oordeelde het Hof van Beroep van Gent dat geen oorzakelijk verband met de bestuurdersfunctie was aangetoond. Het Hof schuift daartoe een aantal elementen naar voor:
 

  • vermits het om de uitwerking van een koop/verkoop van de aandelen van vennootschap A ging ligt eerder de band met het aandeelhouderschap voor de hand;
  • bij een algemene vergadering werd beslist dat een mandaat in de raad van bestuur onbezoldigd zou zijn;
  • andere bestuurders werden niet bij de transactie betrokken;
Het aankopen door een aandeelhouder-bestuurder van een onroerend goed (behorend tot het vermogen van een over te laten vennootschap waarvan hij aandeelhouder-bestuurder is) aan een lagere prijs dan de normale venale waarde, betekent niet automatisch dat de administratie zomaar tot een belastbaar voordeel (bedrijfsleidersbezoldiging) in de zin van artikel 31 juncto artikel 32 WIB 92 kan besluiten, wel integendeel. Het Hof van Beroep van Gent zet nog eens de puntjes op de “i” en benadrukt dat de administratie daartoe steeds het bewijs moet leveren (1) dat er een voordeel is en (2) dat dit voordeel in causaal verband zou staan van de functie van bestuurder. Deze bewijslevering is verre van evident voor de administratie, zeker wanneer een dergelijke aankoop van een onroerend goed tegen een (te) lage prijs kadert in een overdracht van aandelen.

Kopij van het arrest van het Hof van Beroep van Gent van 26 juni 2012 kan worden bekomen via secretariaat@imposto.be

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.