Herstructurering & successieplanning in familiebedrijven verenigd: de actieve holdingstructuur vergt maatwerk!

Herstructurering & successieplanning in familiebedrijven verenigd: de actieve holdingstructuur vergt maatwerk!

De Vlaamse decreetgever bouwde eind vorig jaar het gunstregime in de registratie- en successierechten voor familiebedrijven om. Met ingang van 2012 geldt er voor de schenking van familiale vennootschappen een nultarief in de schenkingsrechten (daar waar dat vroeger 2 dan wel 3% bedroeg) en geldt er een 3% tarief in de successierechten (daar waar dat vroeger 0% was).

Het spreekt voor zich dat een schenking van familiebedrijven een zeer interessante optie is; de schenking kan aan nul procent en toch is er een onmiddellijke bevrijding van successierechten ongeacht het ogenblik van overlijden; het spreekt voor zich dat de schenking uiteraard dermate moet gestructureerd worden dat de schenkers zich voldoende comfortabel weten bij deze structurering, onder meer door voorbehoud van controle, inkomsten en/of een deel van het kapitaal.

De voorwaarden om van de begunstiging in de schenkingsrechten of de successierechten te kunnen genieten zijn op elkaar afgestemd. In het kader van deze bijdrage komen enkel de meest essentiële voorwaarden aan bod, te weten de participatievoorwaarde enerzijds en de activiteitsvoorwaarde anderzijds.

Om als familiale vennootschap te kwalificeren is wel vereist dat de aandelen van de vennootschap voor 50% in familiale handen zijn; die 50% wordt teruggebracht op 30% indien de schenker of overledene (samen met zijn familie) samen met één andere aandeelhouder (of familie) volle eigenaar is van 70% van de aandelen of met twee andere aandeelhouders (of hun familie) volle eigenaar is van 90% van de aandelen.

Voorts is, om als familiale vennootschap te kwalificeren, vereist dat de vennootschap een reële economische activiteit heeft. Passieve patrimoniumvennootschappen (waarbij bv. een beperkt aantal onroerende goederen worden verhuurd of eenvoudigweg worden aangehouden) of passieve holdings (waarbij de aandelen passief in bezit worden gehouden), worden in nogal wat gevallen geacht geen voldoende economische activiteit te hebben om op zich als familiale vennootschap te kwalificeren. Dergelijke niet actieve vennootschappen (bv een passieve holding) kunnen toch als familiale vennootschap kwalificeren op basis van de kwaliteiten van hun onderliggende participaties; indien niet actieve vennootschappen minstens één directe participatie van ten minste 30% in een actieve dochtervennootschap hebben, komt de waarde van de aandelen van de passieve holding (die worden geschonken of die in de successie terecht komen) alsnog voor begunstiging in aanmerking, althans à rato dat het vermogen van de holding wordt gevormd door actieve vennootschappen; in de mate het vermogen van de passieve holding wordt gevormd door niet actieve vennootschappen, door beleggingen, onroerende goederen, … is de overdracht van de aandelen belastbaar tegen het vol tarief.

Een praktijkvoorbeeld kan een en ander verduidelijken. Het actief van een familiale passieve holding is 100 en als volgt samengesteld: een 99% participatie in een actieve vennootschap A met een waarde van 30, een 80% participatie in een actieve vennootschap B met een waarde in hoofde van de holding van 20 en waarbij in deze vennootschap zich ook een bedrijfsgebouw bevindt van 10, een onroerend goed van 10, beleggingen van 10 en een 99% participatie in een passieve patrimoniumvennootschap met een waarde van 30; er zijn geen schulden. Bij de vererving of schenking van deze aandelen zal er begunstiging zijn van de aandelen van de holding à rato van 50/100, namelijk ten belope van de participaties in de actieve vennootschappen. Voor het overige is de overdracht van de aandelen belastbaar tegen het vol tarief (3% in de schenkingsrechten in rechte lijn, 27% in de successierechten in rechte lijn).

Indien de groep van vennootschappen evenwel wordt geherstructureerd dermate dat de holding zelf een actieve vennootschap wordt (een zogenaamde actieve holding), dan wordt de volledige waarde van de aandelen begunstigd ongeacht de verdere samenstelling van de activa van de holding; in het geval hierboven zou dat betekenen dat de aandelen van de holding worden begunstigd à rato van 100/100.

De volgende vraag die zich dan stelt is hoe een holding een voldoende activiteit kan hebben dermate dat ze zelf als actieve holding kwalificeert. De administratie heeft ondertussen een Circulaire uitgevaardigd waarbij ze stelt dat een holding die ‘intragroepsdiensten’ uitvoert als een actieve holding kan kwalificeren. Dit zou betekenen dat in de holding een aantal diensten worden gecentraliseerd en dat zij aan de onderliggende vennootschap worden ter beschikking gesteld en gefactureerd; uiteraard is het wel nodig dat de actieve holding over voldoende middelen beschikt om deze diensten te kunnen leveren (bv. personeel of onderaannemers) en dat de diensten van die aard zijn dat ze door de werkvennootschappen kunnen worden uitbesteed (bv. algemeen management, IT, human resources, boekhouding en administratie, …). Een en ander wordt best contractueel verankerd en ook nauwgezet uitgevoerd.

Het werken met actieve holdingstructuren binnen groepsstructuren blijkt in nogal wat gevallen een belangrijke optimalisatie in te houden inzake successieplanning. Daarenboven laat het toe onder de holding de vennootschappen te structureren op basis van puur economische motieven. Zo zijn er vaak economische motieven om het bedrijfsgebouw af te splitsen van de exploitatie (bv. omwille van risicoafscheiding of teneinde de (afzonderlijke) verkoopbaarheid te verhogen). Indien men in het hierboven gestelde voorbeeld het bedrijfsgebouw van 10 uit vennootschap A partieel afsplitst als een nieuwe dochtervennootschap zullen de aandelen van de holding nog slechts à rato van 40/100 in aanmerking komen voor begunstiging en zal dat op vlak van successieplanning een negatief impact hebben; indien de holding evenwel kwalificeert als een actieve holding heeft deze partiële afsplitsing geen enkel negatief impact omdat de aandelen van de actieve holding voor hun totaliteit in aanmerking komen voor begunstiging.

Twee vliegen in één klap dus! 

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.