De minnelijke schikking bij fiscale fraude - de praktijk

De minnelijke schikking bij fiscale fraude - de praktijk

In de praktijk opereren het parket en de fiscus vaak parallel bij een onderzoek naar fiscale fraude. Het parket heeft meer bevoegdheden (huiszoekingen, bankonderzoeken, …) en wordt steeds performanter in haar onderzoeksexpertise in fiscale zaken. De fiscus wacht vaak de resultaten van het strafonderzoek af om vervolgens haar “schadeclaim” (begrijp: de ontdoken belastingen) te begroten.

De laatste twee jaar is er op het terrein duidelijk een vermenigvuldiging van het aantal fiscale zaken waar het parket een belangrijke bijdrage levert in het onderzoek, maar dan – uiteraard – ook een strafvervolging wenst te koppelen aan haar vaststellingen.

Met de wet van 14 april 2011 houdende diverse bepalingen (B.S. 6 mei 2011) is evenwel de mogelijkheid ingeschreven om een strafvervolging voor fiscale misdrijven af te kopen (zie eerdere publicaties: TFI rubriek Geschillen & Fiscaliteit, 27 mei 2011, B. Coopman, “De verruimde minnelijke schikking: de deus ex machina voor fiscale strafdossiers?”; TFI rubriek Fraude en Fiscaliteit, 8 april 2011, S. Vancolen, “Het afkopen van de strafvervolging wegens fiscale fraude wordt mogelijk”).

Deze nieuwe wet (artikel 216bis Sv.) voorziet - in een notendop gesteld - dat voor fiscale fraude tot een minnelijke schikking met het parket (verval van de strafvordering) kan worden gekomen, op voorwaarde dat: 

  • de fiscus instemt met een minnelijke schikking, en zij integraal en voorafgaand wordt vergoed; dit betekent dat de belastingplichtige in eerste instantie tot betaling van de ontdoken belastingen, inclusief de daarbij verschuldigde nalatigheidsintresten, dient over te gaan, vooraleer de minnelijke schikking door het parket kan worden afgesloten (artikel 216bis § 6 Sv.);
  • het parket bereid is tot een minnelijke schikking;
  • een door het parket te bepalen geldsom (dit is een percentage van de te betalen belastingen) wordt betaald door de belastingplichtige; het parket bepaalt op welke wijze en binnen welke termijn deze geldsom dient te worden betaald, wie welk deel van de geldsom dient te betalen ingeval er meerdere belastingplichtigen bij de minnelijke schikking betrokken zijn, alsook voor welke precieze feiten (omschreven in tijd en ruimte) er verval van strafvordering door betaling van deze geldsom gevorderd wordt (artikel 216bis § 1 en § 2 Sv.).

In de praktijk dient de belastingplichtige tot een akkoord te komen omtrent de te betalen belastingen (zoals deze blijken uit het onderzochte dossier) waarin zowel de fiscus als het parket zich kan vinden.

Voornoemde voorwaarden en modaliteiten doen in de praktijk evenwel een aantal praktische vragen rijzen. In het bijzonder heeft de wettelijke voorwaarde dat de fiscus integraal vergoed dient te zijn vooraleer een minnelijke schikking kan worden afgewikkeld een belangrijk praktisch impact. Op basis van de tekst van wet zou immers geen minnelijke schikking mogelijk zijn zonder dat voorafgaand de ontdoken belastingen en intresten – berekend door (in overleg met) de fiscus – integraal door de belastingplichtige werden betaald aan de fiscus.

In de literatuur worden kritische bedenkingen geformuleerd tegen een al te strenge toepassing van deze voorwaarde, en wordt onder meer de suggestie geopperd om betalingsmodaliteiten of -termijnen te voorzien indien afdoende garanties of zekerheden voor de integrale betaling voorhanden zijn. In de praktijk wordt evenwel meestal aan deze voorwaarde gehouden en wordt de voorafgaande en integrale vergoeding van de fiscus (belastingen + intresten) meestal als conditio sine qua non voor de minnelijke schikking vooropgesteld.

De belastingplichtige ervaart het akkoord met het parket en de fiscus in de praktijk als één akkoord, daar waar het juridisch eigenlijk over twee onderscheiden akkoorden gaat. Het akkoord met de fiscus wordt vanuit de het standpunt van de belastingplichtige maar getekend omdat er een akkoord is met het parket en omgekeerd.
 
De wet inzake de minnelijke schikking schrijft evenwel voor dat de fiscus eerst vergoed moet zijn vooraleer de minnelijke schikking kan worden getekend. Indien er eerst een akkoordverklaring moet worden getekend met de fiscus, op basis waarvan dan aanslagen worden gevestigd, die dan moeten worden betaald, … dan kan er nogal wat tijd verlopen vooraleer ook tot een minnelijke schikking kan worden overgegaan. Deze periode wordt niet als comfortabel ervaren omdat er ondertussen geen enkel juridische engagement/juridische zekerheid is dat het parket meestapt in een minnelijke schikking.

In dit opzicht lijkt het raadzaam de integrale betaling van de schadevergoeding (belastingen en intresten) aan de fiscus (quasi) gelijktijdig (parallel) met de minnelijke schikking te laten plaatsvinden.

De meest praktische en aan de wet aangepaste handelswijze lijkt daarbij de volgende te zijn: 

  • er wordt een gezamenlijke bijeenkomst georganiseerd tussen het parket, de fiscus en de belastingplichtige; 
  • op deze bijeenkomst gaat de belastingplichtige over tot integrale betaling aan de fiscus van de vooraf door de fiscus berekende en meegedeelde belastingen en intresten (zonder dat er reeds een aanslag moet zijn), bij voorbeeld middels bankcheques; 
  • het parket kan meteen vaststellen dat de fiscus is vergoed en sluit in één beweging de minnelijke schikking af mits betaling van de geldsom binnen de door het parket voorziene termijn.

De verruimde minnelijke schikking voor fiscale misdrijven kan pas worden afgesloten zodra de fiscus integraal (belastingen + nalatigheidsintresten) werd vergoed. Anders gesteld: geen minnelijke schikking zonder daaraan voorafgaande integrale vergoeding van de fiscus door de verdachte. In dit opzicht is het van groot belang voor de belastingplichtige om voldoende garantie in te bouwen dat de minnelijke schikking (en dus het verval van de strafvordering) met zekerheid zal volgen op deze integrale vergoeding aan de fiscus. Bij voorkeur wordt de betaling van de schade aan de fiscus en het afsluiten van de minnelijke schikking daarom gelijktijdig georganiseerd.

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.

We zullen uw persoonsgegevens verwerken in overeenstemming met ons privacybeleid.