De burgerlijke maatschap: vermogensoverdracht op maat

De burgerlijke maatschap: vermogensoverdracht op maat

24.12.2010
Stijn Lamote (Advocaat-vennoot) en Anouck Sandra (Advocaat)

De schenking is de perfecte techniek om reeds bij leven vermogen te vrijwaren van successierechten. Immers, middels de schenking draagt de schenker vermogen op een definitieve en onherroepelijke wijze over. Bij het overlijden van de schenker behoren de geschonken vermogensbestanddelen bijgevolg niet langer tot diens vermogen en worden ze dus in beginsel niet onderworpen aan successierechten.

Inherent aan de schenking is echter het verlies van controle over het geschonken vermogen in hoofde van de schenker. Immers, daar de schenking een definitieve en onherroepelijke vermogensoverdracht impliceert is de schenker niet langer in staat het geschonken vermogen naar eigen inzichten te beheren. In die zin is de schenking een uiterst verregaande rechtshandeling.

Om deze verregaande gevolgen van de schenking te milderen kan een optie erin bestaan de schenking toe te passen in combinatie met de maatschaptechniek.

De burgerlijke maatschap biedt een beheersstructuur die volledig tegemoet komt aan het probleem van controleverlies bij schenking. Door het onderbrengen in een burgerlijke maatschap van het geschonken of te schenken vermogen weet de schenker zich ook na schenking de controle over het geschonken vermogen voor te behouden.

De burgerlijke maatschap is een lichte en discrete vennootschapsstructuur zonder rechtspersoonlijkheid. De maatschap wordt op eenvoudige wijze opgericht bij onderhandse overeenkomst. Ook nadien kent de maatschap een weinig formalistisch en discreet bestaan. De maatschap is bovendien dermate flexibel dat ze op eenvoudige wijze aan de veranderende noden van haar leden kan worden aangepast.

In de burgerlijke maatschap ligt de exclusieve beheers- en beschikkingsbevoegdheid over het erin ondergebrachte vermogen bij de statutaire zaakvoerder. Dit wordt in principe de schenker en/of zijn/haar vertrouwenspersoon.

De statutair zaakvoerder van de maatschap heeft de exclusieve controle over het vermogen van de maatschap en dit voor het leven, tenzij hij/zij hiervan geheel of gedeeltelijk voortijdig afstand zou wensen te doen. De schenker blijft dus over de mogelijkheid beschikken het geschonken vermogen naar eigen inzichten te investeren, te beleggen en te herbeleggen, zij het in de schoot van de maatschap. Let wel, het vermogen dient beheerd te worden in het belang van de maatschap en kan dus niet worden opgeteerd.

Bovendien kan de burgerlijke maatschap zodanig worden ingericht dat ook na het overlijden van de schenker het beheer over het geschonken vermogen toekomt aan de burgerlijke maatschap en een of meer daartoe aangeduide zaakvoerders (vertrouwenspersoon van de schenker).

Deze techniek is uitermate geschikt voor roerende waarden zoals onder meer een beleggingsportefeuille, aandelen in een familiale vennootschap, een kunstcollectie... In een burgerlijke maatschap kunnen in principe ook onroerende goederen worden ingebracht zij het op een minder vanzelfsprekende manier. Immers bij de inbreng in de burgerlijke maatschap van onroerende goederen bestemd voor bewoning is doorgaans - maar niet altijd - een inbrengrecht tegen een tarief ad 10% verschuldigd. 

Een typecasus kan de toegevoegde waarde van de maatschaptechniek illustreren. Een echtpaar bezit roerend vermogen bestaande uit hoofdzakelijk een beleggingsportefeuille, dit naast overige roerende waarden. Het echtpaar wenst de beleggingsportefeuille reeds over te dragen aan hun twee kinderen om zo de hoogste tarieven in de successierechten te vermijden. Het echtpaar wenst echter de controle over de beleggingsportefeuille nog niet uit handen te geven. Hieraan kan tegemoet gekomen worden door de beleggingsportefeuille voorafgaand onder te brengen in een burgerlijke maatschap waarin de ouders beiden voor het leven als statutair zaakvoerder worden benoemd. In ruil voor deze inbreng krijgen de ouders delen in de burgerlijke maatschap uitgekeerd die ze vervolgens schenken aan hun beide kinderen.

Ingevolge deze schenking zijn de kinderen grotendeels de volle eigenaars van de delen in de burgerlijke maatschap en dus van de achterliggende beleggingsportefeuille. Bij het overlijden van de ouders zijn geen successierechten meer verschuldigd op de beleggingsportefeuille daar deze zich niet langer in het vermogen van de ouders bevindt.

Middels de burgerlijke maatschap hebben de ouders zich na de schenking de controle over de beleggingsportefeuille voorbehouden, niet als eigenaars maar als statutair zaakvoerders van de burgerlijke maatschap.

Via onder andere de daaraan gekoppelde techniek van voorbehoud van vruchtgebruik kunnen de ouders zich tevens de inkomsten op de portefeuille voorbehouden.

 

 

 

De combinatie schenking - burgerlijke maatschap maakt het mogelijk vermogen reeds volledig over te dragen ter vrijwaring van successierechten maar mét behoud van controle. Meer nog, de figuur van de burgerlijke maatschap laat toe de vermogensoverdracht op een uiterst doorgedreven, flexibele en discrete wijze te organiseren.

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.