Bericht van wijziging louter gericht aan een echtgenoot: aanslag nietig!

Bericht van wijziging louter gericht aan een echtgenoot: aanslag nietig!

Zoals geweten heeft de administratie de mogelijkheid om, indien zij meent dat de belastingaangifte van een belastingplichtige niet correct of niet volledig is, een wijzigingsprocedure op te starten die mogelijk aanleiding kan geven tot de vestiging van een aanvullende aanslag. Deze wijzigingsprocedure dient aan te vangen met een bericht van wijziging in de zin van artikel 346 WIB 92.

Dergelijk bericht van wijziging dient aan een aantal geldigheidsvereisten te beantwoorden, zoniet is het bericht én de daarop volgende (en daarop gebaseerde) aanvullende aanslag nietig. Een geldig bericht van wijziging maakt immers een substantiële vereiste uit voor de geldigheid van een aanvullende aanslag.

Uit het voormelde artikel 346 WIB 92 blijkt bij voorbeeld expliciet dat een bericht van wijziging afdoende gemotiveerd moet zijn. De schending van deze motiveringsplicht vormt nog al eens een met succes op te werpen procedure-argument.

Daarnaast stelt het Hof van Cassatie - hierin gevolgd door de hoven en rechtbanken - dat uit artikel 346 WIB 92 onder meer ook volgt dat, indien belastingplichtigen gehuwd zijn, het bericht van wijziging – op straffe van nietigheid van de daaropvolgende aanslag – principieel aan beide echtgenoten geadresseerd en gericht moet zijn, zelfs indien de voorgenomen wijziging slechts betrekking heeft op de inkomsten van één van de echtgenoten.

Louter in het geval waarin voldoende en uitdrukkelijk vaststaat (door de administratie wordt aangetoond) dat de echtgeno(o)t(e) aan wie het bericht niet werd geadresseerd toch tijdig kennis heeft gekregen van dit bericht en zijn inhoud, kan bij wijze van uitzondering van het bovenvermeld principe worden afgeweken en kan de nietigheid van de aanslag worden vermeden. Of dit het geval is moet geval per geval afzonderlijk door de feitenrechter worden beoordeeld en moet blijken uit het betrokken administratief dossier.

Het loutere feit dat de echtgenoten effectief samenwonen in de periode van de verzending van het bericht van wijziging vormt alvast geen afdoende bewijs in dit verband, aldus onder meer de hoven van beroep van Antwerpen en Gent en gezaghebbende literatuur dienaangaande (er bestaat met andere woorden geen vermoeden dat de ene echtgenoot de brieven geadresseerd en gericht aan de andere echtgenoot opent of hiervan kennis krijgt).

Anderzijds, het feit dat slechts één enkele echtgenoot – te weten de echtgenoot aan wie het bericht was geadresseerd/gericht – antwoordt op het bericht van wijziging, wordt door de hoven en rechtbanken wel weerhouden als een indicatie dat de andere echtgeno(o)t(e) geen kennis heeft gekregen van het kwestieuze bericht (met de nietigheid van de daaropvolgende aanslag tot gevolg).

Ook de recente rechtspraak is deze zienswijze genegen. Zo heeft de rechtbank van eerste aanleg van Bergen bij vonnis van 8 maart 2011 een aanslag nietig verklaard, hierbij uitdrukkelijk in overweging nemend dat “het bericht van wijziging slechts was geadresseerd aan één enkele echtgenoot, dat de administratie hierbij niet heeft aangetoond dat de andere echtgenote tijdig kennis heeft kunnen nemen van het desbetreffende bericht, dat de bepalingen van het fiscaal recht strikt moeten worden toegepast en dat de wijzigingsprocedure formeel moet worden nageleefd ten aanzien van de beide echtgenoten”.

Eén van de geldigheidsvereisten bij een bericht van wijziging is dat dit bericht dient te worden geadresseerd en gericht aan beide echtgenoten, zelfs indien de voorgenomen wijziging slechts betrekking heeft op de inkomsten van één der echtgenoten. Het niet naleven van deze voorwaarde heeft de nietigheid van het bericht én van de daaropvolgende aanvullende aanslag tot gevolg, behoudens in het geval waarin de administratie op basis van het administratief dossier kan aantonen dat de niet-geadresseerde echtgeno(o)t(e) tijdig kennis heeft kunnen nemen van het bericht en de inhoud daarvan. In die zin kan het bijzonder nuttig zijn om desgevallend (indien het bericht van wijziging slechts aan één echtgenoot is gericht) dit bericht louter door/namens die éne geadresseerde echtgenoot te (laten) beantwoorden.  

Nieuwsbrief Archief

loading

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

IMPOSTO Nieuwsbrief verschijnt maandelijks rond de kernexpertises van IMPOSTO Advocaten. De invalshoek is praktijkgericht. Schrijf u gratis in.